Veelgestelde vragen 'Over Sanquin'

Verdient Sanquin geld met mijn vrijwillige onbetaalde donatie? En waarom zijn er andere regels voor bloeddonatie dan voor orgaandonatie? Het antwoord op deze - en vele andere - vragen vind je hieronder.

Over Sanquin

  • Waarom krijgen donors niet betaald voor hun donatie?

    Bloedvoorzieningsorganisaties in Europa hanteren als ethisch uitgangspunt dat er niet voor lichaamsmateriaal wordt betaald. Bovendien is onbetaald doneren bevorderlijk voor de veiligheid van het bloed. Ook al wordt alle bloed getest, sommige ziekten worden pas na langere tijd aantoonbaar in het bloed. Correcte beantwoording van de vragen is daarom van groot belang. Als iemand bloed geeft omdat hij er geld voor krijgt, bestaat het risico dat hij de vragenlijst niet eerlijk invult. De veiligheid van het bloed kan dan in gevaar komen.

  • Verdient Sanquin geld met mijn vrijwillige onbetaalde donatie?

    Omdat bloed vrijwillig wordt afgestaan, gaat Sanquin zorgvuldig om met gedoneerd bloed. Niets anders dan de vraag naar bloedproducten bepaalt hoeveel bloed dient te worden ingezameld. Dat verzekert een optimale bloed- en geneesmiddelenvoorraad, in plaats van een maximale winst. Nederlandse donors staan niet meer bloed af dan nodig is en Sanquin maakt uit het gedoneerde bloed zo veel mogelijk kort houdbare bloedproducten. Sanquin levert bloedproducten voor transfusies in Nederlandse ziekenhuizen. Een zeer klein deel van de bloedproducten wordt geleverd aan de Verenigde Naties in het kader van noodhulpverlening bij internationale missies. Nederlands bloed wordt niet verkocht aan farmaceutische bedrijven.

    Sanquin legt jaarlijks conform de Wet inzake bloedvoorziening de begroting voor aan de minister. De minister van VWS dient de begroting te keuren en heeft daarmee een bepalende invloed op de prijzen van deze kort houdbare bloedproducten.

    Sanquin werkt nauw samen met Sanquin Plasma Products. Ingezameld plasma wordt door Sanquin deels verkocht aan de ziekenhuizen voor patiënten met brandwonden of zeer groot bloedverlies. Het grootste gedeelte wordt verkocht aan Sanquin Plasma Products, tegen een prijs die door de minister van VWS is vastgesteld. Sanquin Plasma Products verwerkt dit plasma tot levensreddende geneesmiddelen.

    Sanquin Plasma Products is actief op een open markt, dat betekent dat ook andere partijen geneesmiddelen gemaakt uit bloedplasma kunnen aanbieden. Om te kunnen concurreren met dergelijke partijen verkoopt SPP geneesmiddelen tegen prijzen die gangbaar zijn op de geneesmiddelenmarkt. Sanquin blijft een not-for-profit karakter behouden en zal geen winst uitkeren aan derden. De inkomsten vanuit de verkoop van plasma aan SPP worden door Sanquin  gebruikt om de inzamelkosten te dekken. Er zijn geen externe aandeelhouders die aanspraak kunnen maken op dividend.
     

    Meer weten?

    Wordt gedoneerd bloed en plasma commercieel ingezet?

     

  • Waarom zijn er andere regels voor bloeddonatie dan voor orgaandonatie?

    Voor bloeddonors en bloedproducten gelden andere standaarden en andere wet- en regelgeving (ook op Europees niveau) dan voor weefseldonors. Er wordt dus met twee maten gemeten omdat dit ook wezenlijk andere donatiesoorten zijn. Er is een aantal redenen voor de verschillende wetgeving. Bij weefseldonatie (zoals orgaandonatie) is er sprake van maatwerkselectie en bovendien is er sprake van schaarste. De weefseldonor moet een zo goed mogelijke match zijn met de uiteindelijke ontvanger en wordt via een intensieve, langdurige procedure geselecteerd voor één specifieke patiënt die de transplantatie nodig heeft. Bloedproducten worden uit voorraad geleverd; deze zijn afkomstig van een grote groep donors die allemaal worden onderworpen aan een algemene, maar zorgvuldige selectie. De bloedproducten zijn geschikt voor algemeen gebruik bij patiënten die transfusie nodig hebben.

  • Is het beleid voor bloeddonatie door mannen die seks hebben met mannen in Nederland anders dan in andere landen?

    In Europa is het gevoerde beleid over bloeddonatie door mannen die seks hebben gehad met mannen verschillend per land. Een groeiend aantal landen sluit hen niet meer permanent uit voor bloeddonatie. Zij hanteren de regel dat mannen, wier laatste seksuele contact met een andere man minimaal twaalf maanden geleden is, in aanmerking kunnen komen voor bloeddonatie. Ditzelfde beleid is in 2016 ingevoerd in de Verenigde Staten en Canada. 

    Een aantal landen, waaronder Nederland, hanteert een kortere uitsteltermijn voor bloeddonatie door mannen die seks hebben met mannen. In Nederland is dat vier maanden.

  • Discrimineert Sanquin mannen die seks hebben met mannen door een periode van uitsluiting voor donatie te hanteren?

    Sanquin vraagt naar risicogedrag, niet naar geaardheid. Door mannen die seks hebben met mannen (MSM) als bloeddonor onder voorwaarden toe te laten wordt discriminatie zo veel mogelijk vermeden, terwijl tegelijkertijd de veiligheid voor ontvangers van bloedproducten voorop kan blijven staan. 
     
    Het College voor de Rechten van de Mens heeft het beleid getoetst en oordeelde in 2019 dat er dringende redenen zijn om de uitsluitingstermijn, zoals Sanquin deze hanteert, te handhaven. In haar oordeel gaat het belang van een veilige bloedvoorziening voor en maakt Sanquin geen verboden onderscheid.

  • Waarom omvat Sanquin meerdere bv’s?

    Sanquin is actief in zowel het publieke domein (bloedbank) als het private domein (diagnostische diensten, productie van geneesmiddelen en reagentia). De minister van VWS wil graag dat de publieke en marktconforme activiteiten van Sanquin juridisch gescheiden zijn, zodat onze wettelijke taak – de bloedvoorziening – geen risico loopt door marktconforme activiteiten.

    Ook Sanquin zelf vindt deze scheiding belangrijk, omdat het transparant is en omdat het qua financiële huishouding overzichtelijker is. Het geeft meer duidelijkheid, ook voor externe partijen waarmee de verschillende organisatieonderdelen samenwerken. Als onderdeel van deze juridische herstructurering heeft Stichting Sanquin de divisies Plasma Products, Diagnostiek en Reagents ondergebracht in de juridische entiteit van Besloten Vennootschappen.

    Indien de bv’s een positief resultaat behalen, dan blijft de winst binnen de Sanquin-organisatie. Sanquin blijft een not-for-profit karakter behouden en zal geen winst uitkeren aan derden. Er zijn geen externe aandeelhouders die aanspraak kunnen maken op dividend. De winst zal worden aangewend voor investeringen in materiaal, processen, huisvesting, mensen en onderzoek, net zoals nu binnen de stichting het geval is.

    Meer weten?

    Juridische structuur en beleidsplan

  • Hoe ziet de organisatie eruit na het oprichten van de bv's?

    In Stichting Sanquin Bloedvoorziening blijven de divisie Bloedbank en divisie Research & Labservices bestaan. Ook het Nationaal Screeningslaboratorium Sanquin (NSS) blijft binnen de stichting en zal onder de divisie Research worden gepositioneerd. Onder de stichting zit een Holding BV. Daarin komt het vastgoed dat direct verbonden is met de private activiteiten van Sanquin. In de Holding zelf zijn geen medewerkers werkzaam. Sanquin Plasma Products BV, Sanquin Reagents BV, Sanquin Diagnostiek BV  en Sanquinnovate BV vallen onder deze Holding, waarvan de not-for-proft Stichting Sanquin Bloedvoorziening voor honderd procent eigenaar is. Bekijk hier de afbeelding van de juridische structuur

    Meer weten?

    Juridische structuur en beleidsplan

  • Waar zijn de salarissen van de leden van de Raad van Bestuur op gebaseerd?

    Sanquin is als enige organisatie verantwoordelijk voor voldoende én veilig bloed in Nederland. Zij zamelt bloed in, maar doet ook diagnostisch onderzoek en levert plasmageneesmiddelen in Nederland in concurrentie met andere bedrijven. Daarmee is Sanquin een complexe organisatie om te besturen, met zowel een publieke als een private taak. De salarissen van de leden van de Raad van Bestuur zijn gebaseerd op de gecombineerde verantwoordelijkheden van zowel de publieke als de private taak.

    Meer weten?

    Salarissen Raad van bestuur

  • Welke regelgeving volgt Sanquin inzake de salarissen van de Raad van Bestuur?

    De Wet Normering Topinkomens (WNT) is van toepassing op de beloning van alle leden van onze Raad van Bestuur en Raad van Toezicht. Per 1 januari 2015 is de WNT aangepast. Dat betekent voor Sanquin dat de bestaande salarissen vanaf 2016 stapsgewijs worden aangepast tot aan het voorgeschreven niveau van de WNT. Bestuursleden die na 1 januari 2015 aantreden, voldoen direct aan deze norm.

  • Wat zijn de huidige salarissen van de Raad van Bestuur?

    Via www.jaarverslagsanquin.nl zijn de salarissen van de Raad van Bestuur in te zien. Sanquin houdt zich aan de wettelijke regels van de Wet Normering Topinkomens (WNT), zoals die voor de zorgsector, waartoe Sanquin behoort, worden toegepast.

    Meer weten?

    Salarissen Raad van bestuur

  • Klopt het dat Sanquin grote reserves heeft?

    Sanquin draagt de verantwoordelijkheid voor de bloedvoorziening in Nederland en moet daarbij financieel op eigen benen staan. De grootte van de financiële reserves is gebaseerd op de risico’s die het bedrijf loopt en om te borgen dat de bloedvoorziening in de toekomst op hoog niveau blijft.

    Er wordt gewerkt met donormateriaal met als gevolg een risicoprofiel voor de organisatie dat hoger is dan gemiddeld bij synthetische farmaceutische productie. Sanquin heeft een financiële buffer nodig om deze risico's op te kunnen vangen zonder de continuïteit van de bloedvoorziening in gevaar te laten komen. De benodigde omvang van het eigen vermogen van Sanquin is hierop gebaseerd. Het eigen vermogen van Sanquin ligt op een vergelijkbaar niveau als dat van andere farmaceutische plasma industrie bedrijven.

    Het eigen vermogen wordt ook gebruikt voor investeringen in technieken, procesinstallaties en infrastructuur. Het is voor Sanquin (en daarmee voor de bloedvoorziening in Nederland) goedkoper om te investeren met eigen vermogen dan met bij de bank geleend geld. Zo wordt betaling van rente voorkomen. De investeringen zijn noodzakelijk om ook in de toekomst een robuuste moderne bloedvoorziening te kunnen waarborgen.

  • Waarom wordt bloed onbetaald gedoneerd, maar betalen ziekenhuizen voor bloedproducten?

    De bloedveiligheid is het meest gediend met donors die niet voor geld doneren. Als er sprake is van beloning, verhoog je het risico dat mensen de medische vragenlijst niet naar waarheid invullen. Bovendien bestaan er ethische bezwaren tegen het betalen voor lichaamsmateriaal.

    Sanquin zamelt bloed en plasma in en maakt volgens zeer hoge standaarden daar bloedproducten van. Bloedplasma wordt verkocht aan Sanquin Plasma Products die er geneesmiddelen van maakt. De kosten van tests, verwerking, wetenschappelijk onderzoek en dergelijke worden natuurlijk doorberekend

    Meer weten?

    Lees meer over de Europese prijzen voor bloedproducten.

  • Wordt Nederlands bloed gebruikt voor geneesmiddelen in Amerika?

    Nee, het Nederlandse bloed wordt niet gebruikt voor Amerikaanse patiënten. Sanquin produceert wel geneesmiddelen voor Amerika, maar deze worden gemaakt uit Amerikaans bloedplasma.

  • Waarom kopen ziekenhuizen niet gewoon bloed uit het buitenland als dat goedkoper is?

    De overheid heeft vastgesteld dat ons land wat betreft de bloedvoorziening zelfvoorzienend wil zijn. Dit is vastgelegd in de Wet inzake bloedvoorziening. 

    Meer weten?

    Lees meer over de Europese prijzen voor bloedproducten.

  • Hoe is de prijs van een zak bloed opgebouwd?

    Bekijk deze infographic om in te zien hoe de prijs van een eenheid rode bloedcellen is opgebouwd.

  • Worden bloeddonaties getest op hepatitis E-virus?

    Uit onderzoek van Sanquin blijkt dat circa 1 op de 700 bloeddonaties besmet is met het hepatitis E-virus. Bij een deel van de transfusieontvangers, in het bijzonder patiënten die een stamcel- of orgaantransplantatie ondergaan, kan deze infectie leiden tot ernstige gezondheidsklachten en/of uitstel van de noodzakelijke behandeling. De meest kwetsbare patiëntgroepen ontvangen daarom voedingsadviezen om infectie met het hepatitis E-virus te voorkomen.

    Sanquin vindt het belangrijk om bloeddonaties ook op het hepatitis E-virus te screenen, zodat patiënten niet meer via transfusie besmet worden. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft daarmee ingestemd, omdat ook voor haar de veiligheid van patiënten voorop staat. Sanquin screent daarom vanaf 3 juli 2017 op het hepatitis E-virus.

    Meer informatie over de invoering van deze maatregel is te lezen op de website van de Rijksoverheid.

Bekijk alle veelgestelde vragen arrow_forward