Hemoglobine (Hb)

Hemoglobine speelt een cruciale rol in het lichaam, want het is verantwoordelijk voor het transport van zuurstof door het bloed.

Wat is hemoglobine? 

Rode bloedcellen bevatten hemoglobine. Hemoglobine is een bolvormig eiwit wat opgebouwd is uit een structuur van vier ketens, welke twee aan twee gelijk zijn. Ieder van deze ketens zit gevouwen rond een ijzermolecuul. Deze vier sub-eenheden (globines) vormen tezamen het hemoglobine eiwit. In iedere rode bloedcel bevinden zich circa 270 miljoen hemoglobinemoleculen. Daar krijgt ons bloed zijn rode kleur van. 

Functie hemoglobine

Hemoglobine speelt een cruciale rol in het lichaam, want het is verantwoordelijk voor het transport van zuurstof door het bloed. 

Tussen de vier ketens, waar hemoglobine uit is opgebouwd, vindt een bewegingsmechanisme plaats waardoor gasuitwisseling mogelijk is. Zo kan het ingeademde zuurstof zich in de longen binden aan het hemoglobine. Bloed wordt door het hart rondgepompt en waar nodig laat het zuurstof los. Het weefsel gebruikt zuurstof voor de productie van energie. De afvalstof die tijdens dit proces ontstaat is koolstofdioxide (CO2). Koolstofdioxide is een afvalstof en moet afgevoerd worden. Het hemoglobine in de rode bloedcellen zorgt hiervoor. Via de bloedbanen komt het terecht in de longen, waar we vervolgens het koolstofdioxide uitademen. 

Naast het vervoer van zuurstof en koolstofdioxide is hemoglobine een belangrijke buffer die helpt bij het op peil houden van de zuurgraad (pH) in ons lichaam. Bevat het lichaam te veel zuur dan zal deze proberen het zuur kwijt te raken. Hierdoor kun je bijvoorbeeld gaan hyperventileren. 

Een rode bloedcel heeft een levensduur van ongeveer vier maanden. Om nieuwe rode bloedcellen van voldoende hemoglobine te voorzien wordt iedere vier maanden circa een kilogram hemoglobine (Hb) eiwit aangemaakt. 

Wat zijn normaalwaardes voor hemoglobine? 

Het Hb-gehalte voor mannen dient tussen de 8,5 en 11 millimolen per liter te liggen, voor vrouwen geldt een normaal Hb-gehalte tussen de 7,5 en 10 millimolen per liter. 

Bij zwangere vrouwen wordt standaard het Hb-gehalte gemeten. Rond de 30 tot 32 weken zwangerschap mag het Hb-gehalte 6,3 millimolen per liter zijn.

Hemoglobine te laag

Zijn de Hb-waarde lager dan normaal, dan heb je waarschijnlijk bloedarmoede. Het gaat in dit geval niet om een tekort aan bloed, maar om te weinig hemoglobine. Hier zijn erfelijke vormen van die hemoglobinopathieën worden genoemd. 

Hemoglobine te hoog

Heb je een hogere Hb-waarde dan normaal, dan is de zuurstofhuishouding weliswaar in orde maar is het bloed dikker en stroperiger. Hierdoor kunnen aderen dichtslibben waardoor je een verhoogd risico loopt op een infarct. Voor mensen met een verhoogde Hb blijkt aderlating een goede oplossing te zijn, deze mensen zijn dus bij uitstek geschikt als bloeddonor. 

Bloed geven en hemoglobine

Voordat je bloed kunt geven, ontvang je bij Sanquin een medische check. Hierbij bepalen we onder andere je Hb-waarde. Deze moet namelijk voldoende zijn om veilig bloed of plasma te kunnen geven. Om bloed te mogen geven, moet de Hb-waarde bij een man minstens 8,4 millimolen zijn en voor een vrouw moet dit minstens 7,8 millimolen per liter zijn. Voor plasmadonaties geldt een lagere ondergrens omdat je als plasmadonor je rode bloedcellen terug krijgt en je Hb nauwelijks daalt door een donatie. Mannelijke plasmadonors moeten minstens een Hb-waarde van 8,1 millimolen per liter hebben, vrouwelijke plasmadonors 7,5 millimolen per liter.

Wil jij je hemoglobine laten meten? Word dan nu bloeddonor bij Sanquin.