Ferritine 

Je hebt vast wel eens gehoord over ijzer in je lichaam. Ons lichaam heeft ijzer nodig om zuurstof te transporteren. Ferritine speelt daarin een cruciale rol.

Wat is ferritine? 

Ferritine is een eiwit dat zorgt voor de binding van ijzer aan de rode bloedcellen. Het grootste deel van het ijzer in het lichaam is gebonden en wordt gevonden in de lever, de milt, skeletspieren en beenmerg. Een kleine hoeveelheid ijzer wordt gevonden in het bloed. Toch is het ferritinegehalte in het bloed een goede maat voor de totale ijzervoorraad in je lichaam. 

De functie van ferritine in het bloed 

IJzer is belangrijk voor het functioneren van cellen en weefsels in het lichaam en ferritine zorgt voor de binding van ijzer aan de rode bloedcellen. Daarmee ondersteunt ferritine het zuurstoftransport in het lichaam door hemoglobine (Hb).  

Normaal waarde ferritine

Het ferritinegehalte van een gezonde volwassen man ligt tussen de 20 en 250 microgram per liter, voor een volwassen vrouw ligt het tussen de 20 en 100 microgram per liter. 

De ondergrens om bloed te mogen doneren, ligt bij 15 microgram per liter. Om te voorkomen dat jouw ferritine daalt, vragen we je bij ferritinewaardes tussen de 15 en 30 microgram per liter een poosje geen bloed te geven.

Ferritine te laag

Dit wijst op een lage ijzervoorraad. Wanneer er te weinig ijzer in het lichaam beschikbaar is, zal het lichaam de ferritine voorraad aanspreken. Raakt deze voorraad op, dan produceert het lichaam onvoldoende rode bloedcellen en spreek je van bloedarmoede

Van een ijzertekort hoef je niet direct last te hebben, maar leidt dit tot bloedarmoede dan geeft dit meestal wel klachten. Symptomen zijn: vermoeidheid, spierzwakte, concentratieproblemen en hoofdpijn. 

Een aantal oorzaken van een tekort aan ferritine: 

  • Bloedverlies, bijvoorbeeld bij menstruatie.
  • Het lichaam neemt te weinig ijzer op.
  • Je eet te weinig ijzerrijk voedsel, bijvoorbeeld bij een vegetarisch dieet.
  • Langdurige fysieke inspanning, bijvoorbeeld bij uithoudingssporten. 

Ferritine te hoog

Als de hoeveelheid ferritine in het lichaam te hoog is, kan een aandoening ontstaan die men hemochromatose (ijzerstapelingsziekte) noemt. Gaat het om een tijdelijke verhoging dan is dit meestal het gevolg van een ontsteking. Een te te hoge ferritine waarde kan ook wijzen op een leveraandoening, een auto-immuunziekte of meerdere bloedtransfusies. 

Wanneer het ferritine gedurende langere periode verhoogd is, heeft dit tot gevolg dat ijzer zich in het weefsel opstapelt. Deze opstapeling vindt met name in de lever, huid, pancreas, hart, gewrichten en geslachtsorganen plaats. Dit kan op termijn aanleiding geven tot een vergrote lever en milt, bronsachtige verkleuring van de huid, suikerziekte, hartaandoeningen, artritis, impotentie, uitblijven van menstruaties en vermindering van beharing. 

Ferritinemeting bij Sanquin

Aangezien de ferritinewaarde veel minder schommelt dan de hemoglobinewaarde vindt een ferritinemeting niet met iedere donatie plaats, maar met enige regelmaat. In deze video zie je waarom we dat bij Sanquin doen en hoe dat gaat. 

Ferritine en voeding

In bijna alle voeding zit ijzer. Voedingsmiddelen die veel ijzer bevatten zijn vlees, vis, granen, aardappelen, peulvruchten, bonen en groenten. De opname van ijzer wordt gestimuleerd in een zure omgeving, bijvoorbeeld door vitamine C of sinaasappelsap. De opname wordt geremd door melk, thee en koffie.