Bloedtransfusies 

Bloed speelt een zeer belangrijke rol binnen ons lichaam. Het voorziet het lichaam van zuurstof en voedingsstoffen en voert afvalstoffen af. Soms ontstaat er een bloedtekort, bijvoorbeeld door een operatie, een verkeersongeval of een bloedziekte. In dat geval kan een arts besluiten om een bloedtransfusie toe te dienen. De ontbrekende bloedbestanddelen worden dan aangevuld.

Wat is een bloedtransfusie?

Een bloedtransfusie is een methode om bloed toe te dienen aan het lichaam. Het bloed komt via een infuus in de aderen. Meestal is het bloed afkomstig van bloeddonors, maar soms bestaat de transfusie uit eigen bloed. De letterlijke betekenis van bloedtransfusie is ‘het overbrengen van bloed van iemand anders in de ader van een patiënt.’ 

Het infuus bestaat uit een naald met daarin een plastic buisje. De naald wordt in je arm geprikt en het buisje blijft achter in de ader. De zak bloed wordt via een slangetje aan het buisje bevestigd en stroomt langs deze weg de ader in.

Een patiënt kan een bloedtransfusie krijgen met rode bloedcellen, bloedplaatjes of plasma. Als iemand verschillende bloedproducten nodig heeft, worden die nooit gemengd maar altijd als aparte transfusies gegeven. 

Wanneer krijg je een bloedtransfusie?

Als er bij een operatie veel bloedverlies optreedt is er vaak een bloedtransfusie nodig. Er zijn echter ook andere situaties waarin een bloedtransfusie nodig is. Hieronder bespreken we de meest voorkomende gevallen.

Slachtoffers van verkeersongeval

Bij een verkeersongeval of ander trauma kun je veel bloed verliezen. Als iemand te veel bloed heeft verloren, dan wordt dat aangevuld met een bloedtransfusie.

Kankerpatiënten

Chemotherapie remt de aanmaak van bloedcellen in het beenmerg. Hierdoor kunnen allerlei klachten ontstaan. Met bloedtransfusies worden rode bloedcellen en bloedplaatjes aangevuld. De patiënt voelt zich hierdoor stukken beter en kan zijn behandeling vervolgen.

Lees meer over chemotherapie en de bijwerkingen op kanker.nl

Bloedarmoede door ijzergebrek

Bij bloedarmoede (anemie) is er een tekort aan rode cellen, waardoor het lichaam onvoldoende zuurstof krijgt. Met een bloedtransfusie wordt de hoeveelheid rode cellen in het lichaam aangevuld. Dit gebeurt echter alleen bij ernstige bloedarmoede.

Problemen met bloedaanmaak

Soms is het lichaam niet in staat om voldoende gezonde bloedcellen aan te maken, bijvoorbeeld bij patiënten met het myelodysplastisch syndroom (MDS). Dat is een groep bloedaandoeningen die vooral bij ouderen voorkomt.

De risico’s van een bloedtransfusie

Bloedtransfusies worden zo veilig mogelijk gemaakt, zodat er weinig risico’s zijn. In zeldzame gevallen kan het gebeuren dat de patiënt een of meerdere bijwerkingen ervaart. Denk hierbij aan:

  • Allergische reactie
  • Afweerreactie

Er zijn enkele patiënten die bloedtransfusies weigeren, meestal om religieuze reden. Dit brengt grote risico's met zich mee, omdat er meestal geen vervangende behandeling mogelijk is.

Bloedtransfusie protocol

Elke bloedtransfusie wordt uitgevoerd door een medische professional. Diegene werkt altijd volgens een strikt protocol. Het bloed dat ze toedienen, is uitvoerig getest.
 
Sanquin speelt een belangrijke rol bij het testen van het bloed. Om het bloed zo veilig mogelijk te maken, heeft Sanquin een eigen protocol voor bloeddonaties.

  • Alle bloeddonors krijgen een medische check
  • De bloeddonaties zijn vrijwillig en onbetaald
  • Al het bloed wordt getest op infectieziekten 
  • Bloedplaatjes worden gecontroleerd op bacteriën

Meer weten over bloedtransfusies? Download onze uitgebreide folder ‘bloedtransfusie voor volwassenen’ of ‘bloedtransfusie voor kinderen’. Voor specifieke situaties of persoonlijk advies kun je het beste contact opnemen met een arts.