Folder Veilig doneren

Wat fijn dat je donor bent of wilt worden. En dat we jouw donatie kunnen gebruiken voor het behandelen van patiënten. Om het doneren – voor jou én voor de patiënten – zo veilig mogelijk te maken, hebben we in deze folder de belangrijkste informatie bij elkaar gezet.

Lees alles goed door. Is er iets niet duidelijk? Vraag het dan aan onze medewerkers. Zij helpen je graag.

De veiligheid van jou en de patiënten is belangrijk

Bij elke donatie vul je als donor een uitgebreide vragenlijst in. Jouw antwoorden zijn belangrijk. Als je een oneerlijk antwoord geeft, kan dat gevaarlijk zijn voor jezelf of voor patiënten. Ook als je dat niet bewust doet. Lees de vragen daarom zorgvuldig door en geef altijd een eerlijk antwoord.

De vragen in de lijst gaan bijvoorbeeld over medicijnen die je gebruikt, een verblijf in het buitenland, ziektes in je familie en seksuele contacten. En zo zijn er nog veel meer vragen, die allemaal in de vragenlijst staan. 

Soms lijkt een vraag voor jou misschien niet zo belangrijk, maar er is altijd een goede medische reden om de vraag te stellen.

Na het invullen van de vragenlijst, bespreek je je antwoorden met een medewerker van Sanquin. Zo kunnen we samen beslissen of doneren veilig is voor jezelf en voor de patiënten.

Om veiligheidsredenen doen we vóór en na jouw donatie ook een aantal testen. Zo controleren we vóór iedere donatie met een vingerprik hoeveel hemoglobine in jouw bloed aanwezig is. Dat is een eiwit dat zuurstof in je bloed vervoert. Als er te weinig hemoglobine in je bloed zit, mag je tijdelijk niet doneren omdat dit slecht is voor je eigen gezondheid.

Bij elke donatie worden ook bloedtesten uitgevoerd

Bij elke donatie nemen we ook enkele buisjes bloed af voor onderzoek in ons laboratorium. Daar wordt jouw bloedgroep bepaald en testen we jouw bloed op infectieziekten. 

De testen zijn heel betrouwbaar, maar:

• we testen niet op alle infecties;
• Als je een infectie hebt opgelopen waar we wel op testen, is dat in de eerste weken of maanden niet altijd in je bloed te zien. Je bent dan al wel besmettelijk en kunt de infectie dus overdragen aan patiënten die jouw bloed ontvangen.

We kunnen dus niet alléén op de bloedtesten vertrouwen. Daarom blijft het belangrijk dat je de vragenlijst eerlijk beantwoordt. 

Meer informatie over bloedtesten

Welke patiënten kunnen we met jouw donatie helpen?

Je kunt bloed, plasma of bloedplaatjes doneren. Sanquin maakt daar vervolgens bloedproducten van die we aan alle ziekenhuizen in Nederland leveren. Deze producten worden gebruikt bij de behandeling van allerlei verschillende patiënten, bijvoorbeeld tijdens een operatie of bij mensen met kanker.

We bespreken altijd welke donatie het beste bij jou past én wat patiënten in Nederland nodig hebben. Elke donatie is anders:

• Bloed of bloedplaatjes: vooral gebruikt voor de behandeling van patiënten. Dat noemen we een transfusie.
• Plasma: meestal gebruikt om medicijnen te maken voor de behandeling van patiënten met verschillende ziektes. Sanquin maakt deze medicijnen niet zelf. Het plasma wordt geleverd aan fabrikanten, die deze medicijnen voor patiënten in Nederland maken. Ook het meeste plasma voor transfusie wordt gemaakt door een fabrikant.

Er zijn in Nederland jaarlijks ongeveer 800.000 donaties van bloed, plasma en bloedplaatjes. Het kost geld om deze donaties in te zamelen, te testen, te bewerken tot bloedproducten en deze uit te leveren aan ziekenhuizen. De prijs die Sanquin krijgt voor jouw bloed, plasma en bloedplaatjes wordt door de Minister van VWS vastgesteld. Stichting Sanquin Bloedvoorziening is een not-for-profit organisatie en keert dus geen winst uit aan aandeelhouders of derden. 

Wat gebeurt er met gedoneerd bloed na donatie? 

Hoe gaat een donatie van bloed, bloedplaatjes of plasma?

• Bij een donatie van bloed krijg je met een naald een prik in je arm. Je bloed wordt opgevangen in een zak. Het doneren duurt ongeveer 10 minuten. De wachttijd tussen twee donaties is minimaal 8 weken, zodat je lichaam het bloed weer kan aanmaken. Mannen kunnen 5 keer per jaar bloed geven en vrouwen maximaal 3 keer. 
• Ook bij een donatie van plasma of bloedplaatjes krijg je met een naald een prik in je arm. Het bloed gaat via een slangetje naar een machine. De machine kan plasma en/of bloedplaatjes uit jouw bloed halen. Dat wordt verzameld in een zak, die aan de machine hangt. De rode bloedcellen worden meteen aan je teruggegeven via hetzelfde slangetje. De donatie duurt 45 tot 60 minuten. Omdat je de rode cellen terugkrijgt, kun je veel vaker plasma of bloedplaatjes doneren dan bloed. De wachttijd tussen plasmadonaties is twee weken. 

Lees meer over de verschillende soorten donaties

Klachten tijdens of na de donatie

We zorgen ervoor dat doneren voor jou zo veilig mogelijk is. En we doen er alles aan om klachten te voorkomen. 

Zo zijn de naalden die Sanquin gebruikt om bloed af te nemen veilig. We gooien ze na elke donatie weg en gebruiken ze dus niet opnieuw. Ook maken wij de huid van jouw arm goed schoon met een ontsmettingsmiddel, voordat wij een ader met de naald aanprikken.

Meestal heb je geen last van de donatie. Maar soms heb je toch een klacht. Zo kan je huid reageren op het ontsmettingsmiddel. De prik van de naald kan even pijnlijk zijn. Tijdens of na de donatie kun je duizelig worden of flauwvallen. En na de donatie krijg je wel eens een blauwe plek op je arm. Heb je al vaak gedoneerd? Dan kun je een klein litteken krijgen.

Bij een donatie van plasma of bloedplaatjes kun je last hebben van het natriumcitraat. Dat is een vloeistof (een ontstollingsmiddel) die – in een kleine hoeveelheid – zit bij de rode bloedcellen als je deze terugkrijgt. 
Je kunt daardoor tintelingen voelen rond je mond of misselijk of duizelig worden. We kunnen deze klachten niet altijd voorkomen, maar meld ze tijdens de donatie altijd direct bij onze medewerkers. Zij kunnen ervoor zorgen dat je er minder last van hebt.

Het is altijd belangrijk dat je na de donatie rustig aan doet. Sta pas op uit de afnamestoel als je je goed voelt. En wacht tot onze medewerkers aangeven dat je naar het donorcafé kunt gaan. 

Voel je je niet goed tijdens of na de donatie? Laat het dan meteen weten. De medewerkers van Sanquin zijn getraind om je zo goed mogelijk te helpen en te adviseren.

Mogelijke ongewenste effecten van doneren

Als je ziek wordt na de donatie

Ben je iets vergeten te melden bij je donatie? Of krijg je na de donatie klachten van bijvoorbeeld koorts, griep, verkoudheid of een infectieziekte? Dan kan dit gevolgen hebben voor de veiligheid van de patiënten die jouw bloed krijgen. 

Het is daarom belangrijk om zo snel mogelijk contact op te nemen met Sanquin. Je kunt ons daarvoor telefonisch bereiken op nummer 088-730 8686 (lokaal tarief).

Jouw toestemming

Bij elke donatie van bloed, plasma of bloedplaatjes moet een vragenlijst worden ingevuld en ondertekend. Daarmee geef je toestemming voor het prikken in je arm en het afnemen van bloed, plasma of bloedplaatjes.

We proberen je hele donatie zo goed mogelijk te gebruiken, ook het restbloed dat na een donatie overblijft. Bij de eerste afspraak nemen we de afspraken met je door over het gebruik van jouw donaties. Ook leg je je voorkeuren vast. Zo kun je onder andere aangeven of je wilt meewerken aan wetenschappelijk onderzoek. 

We leggen al jouw keuzes vast in onze systemen. Je kunt ze op ieder moment eenvoudig wijzigen. Je hoeft daar geen reden voor op te geven.

Over jouw toestemmingen en voorkeuren 

Jouw privacy

Sanquin vindt jouw privacy belangrijk. Daarom gaan wij zorgvuldig om met jouw persoonlijke en medische gegevens. Alles wat je met ons deelt, behandelen wij vertrouwelijk.

De donorarts heeft een geheimhoudingsplicht. Soms moeten wij gegevens delen omdat de wet dat verplicht. Bijvoorbeeld wanneer wij een infectieziekte moeten melden bij de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD).

Doneren en de behandeling van patiënten moeten veilig zijn. Daarom moeten we altijd kunnen nagaan van wie een donatie is en welke bloedproducten we ervan maken. Jouw donatie is dus niet anoniem. Om jouw privacy te beschermen, gebruiken we een nummer in plaats van jouw naam. Dit nummer staat op de buizen die wij bij jou afnemen en op de bloedproducten die van jouw donaties worden gemaakt. 

Laboratoria, ziekenhuizen en patiënten krijgen geen gegevens waarmee ze kunnen zien dat het bloed van jou is. Alleen Sanquin kan dat. Als wij toch jouw persoonsgegevens willen delen, vragen wij eerst jouw toestemming.

Meer informatie vind je in onze privacyverklaring. We passen deze verklaring van tijd tot tijd aan. De laatste versie lees je hier. 
 

Contact

Heb je na het lezen van deze folder nog vragen? Je kunt altijd terecht bij een medewerker van Sanquin. Je kunt ons ook telefonisch bereiken op nummer 088-730 8686 (lokaal tarief).

^{Foldernummer 11-2026/B2354}