Hemoglobine

In elke rode bloedcel zitten ongeveer 270 miljoen Hb-moleculen die zorgen voor de rode kleur van je bloed. Op deze pagina lees je wat de normale waarde voor je hemoglobine is en wat het gevolg is van een te hoog of te laag gehalte. Ten slotte vertellen we wat de impact van doneren op je Hb-waarde is.

Wat is hemoglobine? 

Hemoglobine - afgekort ‘Hb’ - is een eiwit in je bloed dat zuurstof van je longen naar de rest van je lichaam vervoert. Tegelijkertijd voert het de afvalstof koolstofdioxide (CO2) af van je bloedbanen naar je longen waarna je het uitademt. 

Hemoglobine normaalwaarde

Een normaal hemoglobinegehalte ligt bij mannen tussen de 8,5 en 11 millimolen per liter en bij vrouwen tussen de 7,5 en 10 millimolen per liter. Bij zwangere vrouwen mag de waarde na 30 tot 32 weken zwangerschap 6,3 millimolen per liter zijn.

Hemoglobine_normaalwaarden

Hoe hoog moet je Hb zijn om bloed of plasma te geven?

Bij een man moet de Hb-waarde minimaal 8,4 millimol per liter zijn. Bij een vrouw ligt de ondergrens lager, namelijk op 7,8 millimol per liter.

Bij plasma doneren ligt de ondergrens lager dan bij bloed doneren, omdat je het merendeel van je rode bloedcellen terug krijgt tijdens het doneren. Hierdoor daalt je Hb-waarde nauwelijks. Mannelijke plasmadonors moeten minstens een Hb-waarde van 8,1 millimol per liter hebben om te doneren. Bij vrouwen is dat 7,5 millimol per liter.

Voor elke donatie meten we bij de Bloedbank je waardes met een vingerprik om te controleren of het veilig is voor jou om te doneren. Als uit dit bloedonderzoek blijkt dat je onder de ondergrens zit, wordt je donatie tijdelijk uitgesteld. Wanneer je Hb-waarde te hoog is, is het juist goed om te doneren.

Hemoglobine te laag

Als je Hb-waarde lager is dan normaal, dan heb je misschien bloedarmoede. Het gaat hierbij niet om een tekort aan bloed, maar om te weinig hemoglobine. Het bloed kan dan te weinig zuurstof vervoeren. Dit kan klachten geven als moeheid, duizeligheid, hoofdpijn en kortademigheid. Een lage Hb-waarde is meestal erfelijk bepaald, maar kan ook komen door bloedverlies of een tekort aan ijzer, vitamine B12 of foliumzuur. Vaak doneren kan ook een oorzaak zijn van een lage hemoglobinewaarde.  Je hemoglobine verhogen kan door het eten van voedsel waar veel ijzer, vitamine B12 of foliumzuur in zit of via een medische ingreep. Overleg dit met je huisarts.

Hemoglobine te hoog

Heb je een hogere Hb-waarde dan normaal, dan is je zuurstofhuishouding in orde maar is je bloed dikker en stroperiger. Hierdoor kunnen aderen dichtslibben en loop je een verhoogd risico op een infarct. Een hoge Hb-waarde is meestal erfelijk bepaald, maar kan ook komen door longziekten, roken of verblijf op grote hoogte. Aderlating kan een oplossing zijn om je hemoglobine te verlagen. Hierbij wordt een bepaalde hoeveelheid bloed afgenomen om het ijzergehalte in je bloed naar beneden te brengen. Deze medische ingreep wordt uitgevoerd door een ziekenhuis en kan alleen na overleg met je huisarts.

Misschien vind je dit ook interessant

Wat zegt de hemoglobine waarde (Hb-waarde)?

De hemoglobinewaarde (Hb-waarde) vertelt hoeveel hemoglobine er in je bloed zit. Dat is een eiwit dat zuurstof en koolstofdioxide door je lichaam vervoert. Een te lage hemoglobinewaarde kan een oorzaak zijn van bloedarmoede, waardoor het bloed te weinig zuurstof vervoert. Bij een te hoge hemoglobinewaarde is er voldoende zuurstof in het bloed, maar is het bloed dikker en stroperiger dan bij een normale hemoglobinewaarde.

Waar wordt hemoglobine geproduceerd?

Het beenmerg in je borstbeen, de ribben en het bekken produceert rode bloedcellen. Ongeveer een derde van het totale cel volume van een rode bloedcel is hemoglobine. Je nieren maken een hormoon (erytropoëtine) aan dat het beenmerg stimuleert rode bloedcellen te maken.

Welk orgaan zorgt voor de afbraak van hemoglobine?

Hemoglobine zit in de rode bloedcellen en deze cellen leven 100-120 dagen. Daarna zorgen de milt en lever voor de afbraak van verouderde rode bloedcellen.

Welke soorten hemoglobine zijn er?

Er zijn verschillende soorten hemoglobine. Volwassen mensen hebben voornamelijk hemoglobine A, wat uit twee alfaketens en twee betaketens bestaat. Hieraan hangen heemgroepen, waarin ijzer zit. Zuurstof en koolstofdioxide kunnen zich daaraan binden om door het lichaam vervoerd te worden.

Hoe snel wordt hemoglobine aangemaakt?

Hemoglobine zit in rode bloedcellen. De rode bloedcel ontstaat in 6 dagen. Per seconde maakt je lichaam 2-3 miljoen nieuwe rode bloedcellen aan, met hierin hemoglobine.

Wat is ferritine en wat heeft dat te maken met hemoglobine?

Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat in je lichaam. De hoeveelheid ferritine in je bloed zegt iets over de hoeveelheid ijzer in je lichaam. Als je ferritinewaarde te laag is, heb je te weinig ijzer in je lichaam. Het kan dan moeilijker voor je lichaam zijn om hemoglobine aan te maken. Daarom stellen we je donatie uit bij een te lage ferritinewaarde. Lees meer over ferritine
 

Mag ik bloed of plasma geven als ik ijzerstapeling (hemochromatose) heb?

Als bij jou de diagnose hemochromatose is gesteld, dan zijn er mogelijkheden om bloed af te staan bij Sanquin.

Is de ziekte nog niet in een stabiele fase of heb je hemochromatose als gevolg van een andere ziekte (secundaire hemochromatose)? Dan kan je behandelend arts bij ons een aanvraag voor aderlatingen doen. Het afgenomen bloed wordt dan niet gebruikt voor behandeling van patiënten.

Heb je de erfelijke vorm van de ziekte (primaire hemochromatose) en is de ziekte in de stabiele fase, dan kan je gedoneerde bloed wel worden gegeven. Je behandelend arts moet dan een aanvraag indienen met een recente bepaling van de ferritinewaarde in het bloed. Na aanmelding volgt een keuring bij een donorarts en worden de reguliere bloedtesten gedaan om definitief te bepalen of je donor mag worden.  Dit kan alleen als je aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • Je ferritinewaarde in het bloed moet eenmalig kleiner zijn geweest dan 100 microgram per liter en daarna binnen de normaalwaarden blijven (≤200 mcg/L voor vrouwen en ≤ 400 mcg/L voor mannen).
  • Je bent verder gezond en je voldoet aan de voorwaarden die ook voor andere donors gelden. Je kunt in ons aanmeldformulier kijken welke voorwaarden dit zijn.

Vrouwen kunnen maximaal drie keer per jaar doneren en maximaal mannen vijf keer. Voor mannen moet er minimaal twee maanden tussen twee opeenvolgende donaties zitten en voor vrouwen minimaal vier maanden.

Neem contact op met de bloedbank als je vragen hebt. Meer informatie

Wat is het verschil in de meting tussen Hb-waarde en ferritinegehalte?

Hb staat voor hemoglobine. Dit is een eiwit in je rode bloedcellen dat zuurstof door je lichaam vervoert. IJzer is een onmisbaar onderdeel van hemoglobine. Zonder ijzer kan je bloed geen zuurstof binden. Voor elke donatie controleren we je Hb-waarde met een vingerprik. Zo weten we zeker dat je Hb hoog genoeg is om veilig te kunnen doneren en dat je na de afname geen klachten krijgt. Is je Hb onder de grenswaarde, dan wordt de donatie uitgesteld.

Na een donatie heeft je lichaam ijzer nodig om nieuwe rode bloedcellen aan te maken. Dit haal je uit je ijzerreserve: het ferritine. Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat. Om te voorkomen dat je een tekort aan ijzer krijgt, meten we bij je eerste keuringsafspraak het ferritinegehalte. Deze meting wordt regelmatig herhaald bij bloeddonors. Als je ferritinegehalte laag is, wordt de volgende donatie uitgesteld en roepen we je voortaan minder vaak per jaar op. 

Door je Hb en je ferritine te meten, beschermen we je gezondheid.  
 

Mag ik bloed of plasma doneren als ik zwanger ben?

Als je zwanger bent, mag je helaas geen bloed of plasma doneren. Dat mag pas 6 maanden na het einde van je zwangerschap. De maanden beginnen te tellen na je bevalling, miskraam of abortus.

Mag ik doneren als ik ongesteld ben?

Ja, je kunt bloed of plasma bij ons doneren als je ongesteld bent. Kijk wel even of je je fit genoeg voelt, anders is het fijner om te wachten tot je menstruatie voorbij is. Doneren als je ongesteld bent kan namelijk zorgen voor duizeligheid, omdat je al bloed verliest door je menstruatie.