Bloedplaatjes (trombocyten)

Samen met de rode en witte bloedcellen vormen bloedplaatjes belangrijke cellen in ons bloed. Zo zorgen bloedplaatjes voor de bloedstolling. Essentieel voor het herstellen van wondjes dus.

Wat zijn trombocyten? 

Trombocyten worden ook wel bloedplaatjes genoemd en zorgen voor de stolling van ons bloed. Als een bloedvatwand beschadigd raakt, gaan de bloedplaatjes op de beschadigde plek plakken. Ook kunnen de bloedplaatjes aan elkaar plakken, dit wordt aggregeren genoemd. Uiteindelijk ontstaat er dan een stolsel waardoor de vaatwand kan herstellen.

Waar worden bloedplaatjes gemaakt?

Veel cellen uit het bloed worden gemaakt in het beenmerg. Ook bloedplaatjes worden hier geproduceerd. Het begint bij het hormoon trombopoëtine, deze stimuleert de natuurlijke ontwikkeling van de cellen die veranderen in bloedplaatjes. Deze cellen worden ook wel megakaryoblasten genoemd. De kern van deze cel deelt zich en transformeren in zogenoemde megakaryocyten. Vanuit één enkele megakaryocyt worden wel duizenden bloedplaatjes gemaakt. 

Bloedplaatjes zijn dus fragmentjes van cellen. Bloedplaatjes blijven ongeveer acht tot tien dagen in leven nadat deze in de bloedsomloop zijn gekomen. Hierna breken de bloedplaatjes af in de milt, de lever en in de longen.
In de milt wordt een verzameling van bloedplaatjes opgeslagen, zodat er bij een ernstige bloeding voldoende trombocyten zijn om het bloeden te stoppen. 

Wat zijn normale waarde van bloedplaatjes? 

Het gemiddeld aantal bloedplaatjes of trombocyten in het bloed verschilt per persoon. Normaal bevat het bloed 150 tot 350 miljard bloedplaatjes per liter. 

Er zijn diverse onderzoeken die inzicht geven in het bloedbeeld van een persoon. Middels een trombocytenaggregatie-onderzoek, een bloedonderzoek naar de werking van trombocyten ofwel bloedplaatjes, kan de werking van trombocyten inzichtelijk gemaakt worden. 

Teveel aan bloedplaatjes: 
Als er meer bloedplaatjes zijn dan spreken we van trombocytose. Een trombocytose kan primair of secundair zijn. Bij de primaire vorm is de trombocytose te wijten aan een bloedziekte, zoals leukemie. Bij een secundaire trombocytose is de stijging van het aantal bloedplaatjes een reactie op een andere aandoening, zoals een bloeding, ijzertekort, infectie of het gevolg van een ingreep/inname van bepaalde geneesmiddelen. 

Tekort aan bloedplaatjes: 
Een tekort aan trombocyten in het bloed wordt een trombocytopenie genoemd. Bij een tekort aan bloedplaatjes kunnen er gemakkelijker bloedingen ontstaan doordat beschadigingen van de vaatwand niet goed worden hersteld. Klachten bestaan dan ook met name uit veel blauwe plekken die makkelijk ontstaan. Bij een tekort aan trombocyten en risico op bloedingen, kan het soms nodig zijn om een bloedtransfusie te geven. Een tekort wordt dan aangevuld met de trombocyten van een donor.

Bloedplaatjes functie

Bij een beschadiging of letsel brengen bloedplaatjes de bloedstolling op gang. Hoe dit proces verloopt zie je in deze video: 

Bloedstolling is nodig om een uitwendige of inwendige bloeding te stoppen, zodat er zo weinig mogelijk bloed verloren gaat. Voor het bloedstollingsproces zijn zowel bloedplaatjes als stollingseiwitten (factoren) nodig. Eerst gaan bloedplaatjes samenklonteren op de plaats van de beschadiging. Dankzij de stollingseiwitten ontstaat een netwerk van draden dat de bloedplaatjes en rode bloedcellen omsluit, zogenaamd fibrinenetwerk Samen vormen ze een bloedstolsel dat het beschadigde bloedvat afsluit. Aan de buitenkant herken je dit als een korstje en stopt de bloeding.