“De helikopter kwam voor mij bloedplaatjes brengen”

Ook bloed- of plasmadonor worden? Meld je aan en red een leven!

De grond verdween onder haar voeten toen Erica hoorde dat ze leukemie had. Ze kreeg veel transfusies, onder meer met speciaal voor haar gematchte bloedplaatjes, die haar hielpen de ziekte te overleven.

“Ik had eigenlijk geen klachten,” begint Erica haar verhaal, “wat achteraf gezien gek is, met de diagnose acute leukemie. Ik had alleen een wondje in mijn mond dat maar niet over ging. Een schimmel, dacht ik, en ik vroeg aan de huisarts met wie ik als verzorgster in verpleeghuizen samenwerkte, om een middeltje voor te schrijven. De huisarts wilde ook bloed laten prikken uit voorzorg. Daar kwamen onverwacht heel slechte bloedwaarden uit, waarvoor met spoed verder onderzoek nodig was. Toen wist ik al: dit is foute boel.”

Diagnose acute leukemie

Uit het onderzoek in het ziekenhuis bleek dat Erica acute myeloïde leukemie (AML) had. Dat is een snelgroeiende vorm van bloedkanker waarbij je beenmerg te veel witte bloedcellen aanmaakt, die niet goed uitrijpen en de andere bloedcellen verdringen. Hierdoor krijg je een tekort aan gezonde rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes. Zonder behandeling zal een patiënt aan AML overlijden.

“De grond zakt onder je voeten weg als je zo’n diagnose krijgt”, zegt Erica. “Mijn twee kinderen waren op dat moment heel jong, 1 en 4 jaar, en ik dacht meteen: hoe moet dat nou met hen? Tegelijkertijd voelde ik me helemaal niet ziek. Mijn Hb-waarde was ook nog oké, waarschijnlijk omdat ik de ziekte pas net had. Daarom was een spoedopname niet nodig.”

Hartstikke ziek

Twee weken lang ging Erica met haar vriend en kinderen leuke dingen doen, in afwachting van haar behandeling. “Het is heel vreemd om aan chemotherapie te beginnen als je je in principe nog prima voelt. Maar dat veranderde snel: door de chemo wordt je eigen bloedaanmaak platgelegd en voel je je hartstikke ziek.” Omdat Erica tijdens de chemotherapie heel vatbaar was voor infecties, lag ze in quarantaine in het ziekenhuis en mocht niemand haar bezoeken, behalve haar vriend. “Ik vond het heel zwaar dat mijn kinderen vijf weken lang hun moeder niet mochten zien”, zegt ze. “Ik heb hen door mijn ziekte anderhalf jaar lang nauwelijks zien opgroeien. En als ik tussen de ziekenhuisperiodes door even thuis was, wilde ik wel van alles met ze doen, maar dan was ik steeds te moe.”

Bloedplaatjes per helikopter

Na haar eerste chemokuur kreeg Erica een transfusie met bloedplaatjes, om haar tekorten aan te vullen. “Die werden helaas direct afgebroken door mijn lichaam. Blijkbaar had ik er antistoffen tegen.” Na vier pogingen ging het ziekenhuis over op HLA-getypeerde bloedplaatjes. Dat zijn bloedplaatjes waarvan het ‘humaan leukocyten antigeen’, een soort kenmerk dat alle lichaamscellen op de buitenkant hebben, door Sanquin in kaart is gebracht. Daardoor kan Sanquin donors oproepen die goed matchen qua HLA-kenmerken.

Erica: “Een verpleegkundige zei een keer tegen mij: ‘Hoor je die helikopter boven het ziekenhuis? Daar zitten de bloedplaatjes in die iemand aan de andere kant van het land voor jou gedoneerd heeft.’ Daar was ik wel even stil van. Ik vind het zo bijzonder dat dit kan en dat iemand dus speciaal voor mij bloedplaatjes gedoneerd heeft.”

Hartslag in oren

Erica heeft in totaal 150 zakken HLA-getypeerde bloedplaatjes ontvangen en daarnaast een enorme hoeveelheid zakken rode bloedcellen. “Als ik weer rode bloedcellen nodig had, kon ik dat aan mijn lichaam merken”, zegt ze. “Dan had ik heel weinig energie en hoorde ik mijn hartslag bonzen in mijn oren. Je voelt je zo beroerd als je bloedarmoede hebt.”

Op eigen kracht

Na anderhalf jaar een cyclus te hebben doorlopen van chemokuren, transfusies, herstelperiodes en weer chemokuren, kreeg Erica haar laatste transfusies met rode bloedcellen en bloedplaatjes. “Vanaf toen moest mijn lichaam het weer op eigen kracht doen. Mijn beenmerg startte heel langzaam op en is nu – vijf jaar later – nog steeds bezig om meer te produceren. Op mijn jaarlijkse controle stijgen mijn bloedplaatjes nog bij iedere meting. Ik merk wel dat ik mijn energiegrens wat sneller bereik dan vroeger. Maar voor de rest voel ik me weer de oude. Ik heb mijn leven kunnen oppakken: ik kan weer werken en ik kan mijn kinderen zien opgroeien. Tijdens mijn ziekte besefte ik pas echt hoe afhankelijk je als patiënt bent van donors. Iedere transfusie gaf mijn lichaam kracht op momenten dat het zelf niets meer kon. Zonder al die mensen die vrijwillig bloed en bloedplaatjes doneren, had ik dit niet overleefd. Het raakt mij nog steeds dat mensen die mij helemaal niet kennen, tijd hebben vrijgemaakt om iets van zichzelf te geven. Daar ben ik iedere dag dankbaar voor.”