Aderen 

Aders vormen een onderdeel van ons bloedvatenstelsel. Ze vervoeren zuurstofarm bloed vanuit alle delen van het lichaam naar het hart toe. Aders zijn vergeleken met slagaders maar dunne, slappe bloedvaten. Dat is niet erg, want het bloed stroomt er veel langzamer doorheen. In veel aders, vooral die in de benen, zitten kleppen om te voorkomen dat het bloed weer terug kan stromen.

Hoeveel aders heeft een mens?

Mensen hebben miljoenen aders. Vooral de grotere aders hebben een naam gekregen. De grootste en bekendste aders zijn de bovenste en onderste holle ader. In deze aders komt het bloed uit alle aders samen om in het hart te stromen. De bovenste holle ader verzamelt al het bloed uit de aders van je bovenlichaam, de onderste holle ader doet dat voor je onderlichaam.

Welke soorten aders heeft het menselijk lichaam? 

Het menselijk lichaam heeft drie soorten bloedvaten: slagaders, aders en haarvaten. In dit vaatstelsel ligt het hart centraal. Welke aders lopen van en naar het hart?

De longader vervoert zuurstofrijk bloed vanuit de longen naar het hart. Dit is de enige ader in het lichaam die zuurstofrijk bloed transporteert. Het hart pompt dit bloed via de grote lichaamsslagader door het hele lichaam. De longslagader vervoert zuurstofarm bloed van het hart naar de longen. 

Ook het hart moet zuurstofrijk bloed krijgen en afvalstoffen afvoeren. Dat wordt gedaan door hartaders en hartslagaders. Deze noemen we ook wel kransslagaders en kransaders, omdat ze als een krans om het hart heen liggen. Ze verzorgen de grote hartspier. 

Wat is aderverkalking?

Bij het ouder worden raakt de vaatwand beschadigd. Op die plek ontstaat een ontstekingsreactie, dat zorgt voor een opeenhoping van witte bloedcellen en vetten (zoals cholesterol). De doorgang wordt steeds smaller en het bloed stroomt minder makkelijk. Dit kan leiden tot benauwdheid of ‘etalagebenen’. Ook kan een bloedvat scheuren, dan ontstaat er een stolsel. Als dat losschiet, kan een hart- of herseninfarct ontstaan.

In de volksmond hebben we het over dichtslibbende aders of aderverkalking. Maar eigenlijk gaat het dan over onze slagaders. De aandoening heet atherosclerose. Het is dus beter om te spreken over slagaderverkalking.

Wat zijn spataders?

Spataders zijn niets anders dan verwijde aders. Het kan geen kwaad en de meeste mensen hebben er niet veel last van. Als je het ontsierend vindt, kun je ze laten behandelen. Ook kun je het een en ander doen om te voorkomen dat het erger wordt. Zoals niet te lang zitten of staan, veel bewegen, afvallen of met de benen omhoog zitten.

Waarom zijn mijn aders zichtbaar?

Aders die vlak onder je huid liggen zijn zichtbaar, en ze lijken wel blauw van kleur. Hoe komt dat? Het heeft te maken met de weerkaatsing van het licht. Kleur is maar schijn. Als je je verwondt, komt er gewoon rood bloed uit je. 

Is het aderen of aders?

De Dikke van Dale zegt: het kan allebei. Aders en aderen worden door elkaar gebruikt en betekenen hetzelfde. Google signaleert dat het woord ‘aders’ twee keer zo vaak gebruikt wordt als het woord ‘aderen’. Iets heel ander is een elektrische ader: een geleidende draad in een isolerende mantel. 

Wat weet Sanquin van aders?

Wetenschappers van Sanquin bestuderen bloedvaten. Onze hoogleraar Jaap van Buul kan je daar alles over vertellen. Met zijn onderzoeksgroep ontwikkelt hij nieuwe behandelingsmogelijkheden die ziekten van de bloedvaten tegengaan. 

Ben jij nog geen donor? Ontdek in 2 minuten of jij bloed of plasma mag geven en meld je aan als donor bij Sanquin.