Verslag Kennisplatform Transfusiegeneeskunde Regio Zuidoost 20 november 2025

Door Irene Keularts, klinisch chemicus MUMC+ en Annegeet van den Bos, transfusiearts Radboudumc

Na de opening door voorzitter dr. Irene Körver-Keularts volgden twee inhoudelijk samenhangende lezingen over PBM.

Dr. Ankie Koopman-van Gemert, anesthesioloog lichtte toe hoe PBM zich heeft ontwikkeld, mede door de introductie van bloedbesparende technieken zoals de cell saver na de HIV-crisis. PBM rust op vier pijlers: patiëntkenmerken, beperking van bloedverlies, preoperatieve optimalisatie en zorgvuldig transfusiebeleid. Zij benadrukte het belang van behandeling van anemie, optimalisatie van stolling en het voorkomen van overtransfusie. Nieuwe technieken, zoals mitochondriële zuurstofmetingen, kunnen in de toekomst helpen bij het beoordelen van functionele anemie.

Dr. Cynthia So-Osman benadrukte PBM als een patiëntgerichte, evidence-based aanpak met drie kernpijlers:

1. het voorkomen en behandelen van anemie,
2. het minimaliseren van bloedverlies,
3. het beperken van transfusies.

Volgens de AABB-richtlijnen geldt een transfusiegrens van 7 g/dL Hb, met uitzonderingen zoals bij patiënten na een acuut myocardinfarct, waar een liberaler beleid mogelijk betere uitkomsten geeft. Implementatie van PBM blijft uitdagend; het Kotter-model kan hierbij helpen.

Nahum Bernabela en Erik Luit (Jehovah’s Getuigen) legden uit dat zij op religieuze gronden geen bloed of bloedproducten accepteren, maar wel openstaan voor medische en chirurgische zorg. Bloedvrije zorg kan vergelijkbare klinische resultaten opleveren en maakt gebruik van PBM-strategieën zoals stimulatie van hematopoëse, tolerantie van anemie en autologe bloedbesparing. Het ziekenhuiscontactcomité kan ondersteunen bij juridische en ethische vraagstukken.

Drs. Eva Hesius presenteerde samen met collega’s een indringende casus van een patiënt met sikkelcelziekte en ernstige allo-immunisatie. Door meerdere antistoffen en herhaalde hyperhemolyse was transfusie vrijwel onmogelijk en zelfs gevaarlijk. De casus onderstreepte hoe complex transfusiezorg bij sikkelcelziekte kan zijn en liet zien dat uiteindelijk een allogene stamceltransplantatie noodzakelijk kan zijn om toekomstperspectief te bieden.

Na de pauze volgden drie aanvullende casussen:

1. Auto-immuun hemolytische anemie bij CLL
   Een 69-jarige man met panreactieve antistoffen vereiste uitgebreid immuno-hematologisch onderzoek en een tijdelijk noodtransfusieadvies. Goede multidisciplinaire afstemming bleek cruciaal.
2. Snelle Hb-daling bij vermoedelijk lymfoom
   Bij een 74-jarige man met gecombineerde warme en koude auto-antistoffen moest een balans worden gevonden tussen transfusierisico’s en klinische noodzaak. De casus illustreerde het belang van risico-afweging bij urgente transfusies.
3. Auto-anti-LW en ernstige anemie bij de pasgeborene
   Een zwangere vrouw met auto-anti-LW antistoffen kreeg een kind met tekenen van ernstige anemie. Hoewel anti-LW meestal milde HZP veroorzaakt, riep deze casus nieuwe vragen op over de mogelijke ernst van dit antistofsysteem.

Conclusie

Het Kennisplatform bood een breed en verdiepend overzicht van Patient Blood Management, bloedweigering en complexe transfusieproblematiek. De combinatie van theorie, ethische overwegingen en praktijkcasussen maakte duidelijk hoe belangrijk maatwerk, multidisciplinaire samenwerking en patiëntgerichte zorg zijn. De bijeenkomst werd gekenmerkt door actieve discussie en werd door de deelnemers als zeer leerzaam ervaren.

Graag tot ziens bij onze volgende bijeenkomst op 19 maart 2026!