Patiënten hebben dringend donors van dezelfde afkomst nodig

Het hebben van dezelfde afkomst tussen een donor en patiënt is zeer bepalend voor de beste match, en daarmee de overlevingskansen van een patiënt. In Nederland is er echter een tekort aan donors met een niet-westerse achtergrond in het bloed-, stamcel- en orgaandonoraanbod. Omdat deze donorbestanden onvoldoende divers zijn, hebben patiënten met een niet-westerse achtergrond minder kans op een succesvolle behandeling. Daardoor hebben zij vaker complicaties en minder goede overlevingskansen. 

Wij slaan daarom de handen ineen met Stichting Matchis en de Nederlandse Transplantatie Stichting, verantwoordelijk stamcel- en orgaandonorbestanden in Nederland, voor een aanpak tegen deze kansenongelijkheid. Dat doen we in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Op maandag 2 maart start de landelijke campagne ‘Donor van Ons’. Het doel van de campagne is het bewustzijn bij Nederlanders van niet-westerse afkomst te vergroten over het belang van afkomst bij matching en de gevolgen van hun ondervertegenwoordiging in donorbestanden. 

Mismatches en extra medicatie: afkomst bepaalt overlevingskans 

Praktijkervaringen uit de zorg en wetenschappelijke studies wijzen al jaren dezelfde kant op: Nederlanders met een niet-westerse achtergrond zijn sterk ondervertegenwoordigd als donor. Dat creëert een mismatch tussen vraag en aanbod, met directe gevolgen voor behandeling en herstel. Bepaalde genetische varianten (zoals HLA-typen of specifieke bloedgroepantigenen) komen bij sommige groepen vaker voor dan bij andere. Het gaat daarbij om variatie in genetische achtergrond, die samenhangt met migratiegeschiedenis en familie-afkomst. Ook omgevingsfactoren spelen een rol. Als donors met dezelfde afkomst ontbreken, moet een patiënt langer wachten of ontvangt een minder ideale transfusie of transplantatie, met risico op meer complicaties en extra medicatie.  

Bovendien groeit de groep Nederlanders met een migratieachtergrond: circa 40% van de bevolking heeft in 2060 een migratieachtergrond, waarvan 60% niet-westers. Als het donoraanbod niet mee beweegt, wordt het risico op groeiende gezondheidsverschillen groter. Diversiteit in het donorbestand is daarmee belangrijk voor de kansengelijkheid van patiënten.  

Meer kennis en bewustwording leidt tot meer donorbereidwilligheid 

Sanquin, Matchis en de NTS hebben, vanuit onze maatschappelijke taak, een afspiegeling van de maatschappij nodig in het donoraanbod om zoveel mogelijk patiënten te kunnen helpen. In opdracht van ons is er wetenschappelijk peer reviewed onderzoek gedaan naar de bereidwilligheid tot donatie tijdens het leven onder Marokkaanse en Surinaamse Nederlanders, twee van de grootste niet-westerse groepen in Nederland. Uit dit onderzoek blijkt dat zij bereid zijn te doneren bij meer kennis en bewustwording over donatie bij leven, de tekorten en het belang van matchen. Ook gaven zij aan het liefst geïnformeerd te willen worden via betrouwbare informatiebronnen, herkenbare rolmodellen en communicatiekanalen binnen gemeenschappen. 

Campagne ‘Donor van Ons’ 

Met de nieuwe campagne ‘Donor van Ons’ werken de organisaties samen om Nederlanders met een niet-westerse migratieachtergrond, bewust te maken van de ondervertegenwoordiging van hun groepen in donorbestanden en het belang van dezelfde afkomst bij bloed-, stamcel- en orgaandonatie. De campagne gaat van start op maandag 2 maart met een campagnefilm. Mensen kunnen zich informeren via onder andere de website en social media van ‘Donor van Ons’. Daarnaast worden bekende influencers en andere rolmodellen uit niet-westerse gemeenschappen ingezet om hun communities te bereiken. 

Vind meer informatie op: 

• De externe campagnewebsite: www.donorvanons.com
• Onze eigen campagnepagina, waar potentiële donors uit deze doelgroep meer informatie vinden en zich kunnen aanmelden bij Sanquin.