Terug naar overzicht

Sanquin organiseert internationaal symposium over Bloedarmoede en IJzerstofwisseling

Datum
31 maart 2017

Waarom heeft de ene bloeddonor zijn ijzervoorraad sneller op peil dan de ander? Hoe recyclet ons lichaam ijzer? Wat is de beste behandeling voor patiënten met zeldzame vormen van bloedarmoede? Deze en nog veel meer topics komen aan bod bij de Sanquin Spring Seminars, een internationaal symposium met als thema Bloedarmoede en IJzerstofwisseling. Een belangrijk thema voor Sanquin. Het raakt zowel de behandeling van patiënten als de gezondheid van de donor.

Diverse vooraanstaande wetenschappers van over de hele wereld presenteren bij de Spring Seminars hun nieuwste inzichten en therapieën. Ook een aantal jonge wetenschappers vertelt over hun onderzoek. Aan bod komen innovatieve behandelingen van de toekomst, zoals kweekbloed als oplossing voor sikkelcelpatiënten met zeldzame bloedgroepen. Of ijzerbindende eiwitten gezuiverd uit bloedplasma, die een teveel aan ijzer kunnen wegvangen.

IJzertekort en ijzerstapeling

Dat ijzertekort tot bloedarmoede leidt is bij de meeste mensen bekend. Bloedarmoede kan echter ook andere oorzaken hebben. Zeldzame, aangeboren afwijkingen van het hemoglobine bijvoorbeeld, zoals bij sikkelcelziekte. Of ziektes waarbij het beenmerg te weinig rode bloedcellen aanmaakt. Patiënten met zulke zeldzame vormen van bloedarmoede krijgen regelmatig bloedtransfusies. Dit geeft een risico op een vervelende bijwerking: ijzerstapeling, een overschot aan ijzer. Te weinig ijzer is niet goed, te veel is ook schadelijk voor de gezondheid.

IJzer bevindt zich normaal gesproken in de rode bloedcel en vormt onderdeel van het hemoglobine. Het is essentieel voor het transport van zuurstof naar weefsels en organen. Maar bij een overschot komt ijzer in de organen terecht, die daardoor kunnen beschadigen. Het lichaam is tegen te veel ijzer normaal gesproken gewapend met ijzerbindende eiwitten. Deze schieten echter te kort bij ijzerstapeling.

IJzer uit voeding

Ons lichaam gaat zuinig om met ijzer. Gaan rode bloedcellen kapot, dan recyclen we het merendeel weer. Hebben we meer nodig, dan neemt de darm dat op uit de voeding. “De darmcellen nemen precies die hoeveelheid ijzer op die we nodig hebben”, vertelt Marian van Kraaij van Sanquin, voorzitter van de Seminar. “Het hormoonachtige eiwit hepcidine neemt dat voor zijn rekening. Een hogere productie van hepcidine sluit de poorten in de darmcellen voor ijzer. Hebben we te weinig ijzer, dan maken we minder hepcidine aan, en gaan de ijzerpoorten weer open. De ijzervoorraad is zo in evenwicht. Bij hemochromatose, erfelijke ijzerstapeling, is er afwijkend hepcidine, waardoor er te veel ijzer wordt opgenomen: de poort staat altijd open”. Om van hun teveel aan ijzer af te komen hebben patiënten met deze ziekte baat bij aderlating of aferese. Bij aferese worden alleen de rode bloedcellen verwijderd en krijgt de patiënt de andere bloedcomponenten terug.

Onderzoek onder donors

Hepcidine zorgt niet in zijn eentje voor de ijzervoorraad. Marian van Kraaij: “Er zijn meerdere genen betrokken bij de ijzerstofwisseling. We doen hiervoor bij Sanquin een groot onderzoek onder donors. We kijken ook naar genen die zorgen voor de aanmaak van rode bloedcellen. We hopen genetische variaties te vinden die kunnen verklaren waarom de ene bloeddonor na donatie zijn ijzervoorraad weer sneller op peil heeft dan de andere.” 

Kennis delen

“Sanquin is bij de hele keten van donor tot patiënt betrokken”, zegt Marian van Kraaij. “Met alles wat daar tussen zit, op het gebied van bloed- en plasmaproducten, transfusiegeneeskunde, diagnostiek en onderzoek. Met die alles-onder-een-dak constructie kunnen we heel effectief onze krachten bundelen en stappen maken voor patiënt en donor. Vandaar ons initiatief voor de Spring Seminars, die we tweejaarlijks organiseren. Daarmee willen we wereldwijd bijdragen aan het delen van kennis op het gebied van bloed”.

Marian van Kraaij is hematoloog-transfusiespecialist en directeur Donorzaken en Transfusiegeneeskunde bij Sanquin.

Datum: 20 en 21 april 2017
Plaats: de Rode Hoed, Amsterdam
Ben jij behandelaar of onderzoeker en geïnteresseerd, meld je dan nog snel aan!

Terug naar overzicht