Terug naar overzicht

Grenzen verleggen voor een medicijn tegen sikkelcelziekte

Datum
19 januari 2017

Tijdens een masterclass even een medicijn bedenken tegen sikkelcelziekte, dat is pas grenzen verleggen. Het werd niet voor niets gepresenteerd als de meest uitdagende masterclass bij het Gemeentelijk Gymnasium Hilversum. Hoogleraar Karin Fijn van Draat van Sanquin maakt het de leerlingen zeker niet makkelijk. Dat terwijl de andere masterclasses die dag ook niet de minste waren. Ze werden gegeven door bekende journalisten, advocaten en ondernemers. Uiteindelijk komen de leerlingen met indrukwekkende oplossingen en zelfs mooie manieren om geld op te halen voor onderzoek naar sikkelcelziekte. Is dit dan de generatie die met de oplossingen komt?

Om het jaar geeft het Gemeentelijk Gymnasium Hilversum de leerlingen in klas 5 en 6 de mogelijkheid om zich te oriënteren op hun toekomst door middel van verschillende masterclasses. Dit jaar was het onderwerp “grenzen verleggen”, en dat was het zeker. Naast hoogleraar Fijn van Draat was er bijvoorbeeld een hoogleraar Natuurkunde met een masterclass over “de huidige wetenschappelijke vragen van de elementaire deeltjesfysica. Cabaretier Peter Pannenkoek gaf het startsein van de dag en maakte duidelijk dat talent niet genoeg is om succesvol te zijn, in de masterclass, of daarbuiten. Je hebt ook geluk en motivatie nodig. Zelfs om cabaretier te worden!

Masterclass: jouw nieuwsgierigheid kan levens redden

Fijn van Draat voegt nog een element toe om succesvol te worden: nieuwsgierigheid. Essentieel in onderzoek en dus ook essentieel om een nieuw medicijn te ontwikkelen. De masterclass begint met de weg naar het hoogleraarschap. Voor Fijn van Draat een weg van nieuwsgierigheid, naar het menselijk lichaam en andere culturen. Vervolgens een korte biologieles over sikkelcelziekte. Een ziekte veroorzaakt door een puntmutatie in het globine-gen waardoor de rode bloedcel een andere vorm krijgt. De vorm van een sikkel. De klinische symptomen die dit veroorzaakt zijn het topje van de ijsberg en bloedtransfusies geven maar tijdelijk verlichting. De opdracht is duidelijk: bedenk een medicijn. De leerlingen krijgen de boodschap: jouw nieuwsgierigheid kan levens redden!

CRISPR, NOpuff en… bananen?

Het eerste groepje is er snel uit: we moeten het probleem aanpakken bij de bron. Door het verkeerde gen met het juiste gen te vervangen is het probleem opgelost. Waar? In het beenmerg. Zonder dat de leerlingen het door hebben praten ze over het repareren van bloedstamcellen met de nieuwe CRISPR-techniek, zoals kort geleden beschreven in het NRC. De andere groep wil voorkomen dat de sikkelcellen vast komen te zitten in de kleinere bloedvaten. Ze willen met stikstofoxide de bloedvaten verwijden en komen met de innovatieve naam NOpuff. Maar hoe financieren we dat onderzoek dan? Bananen hebben dezelfde vorm als een sikkel: voor elke verkochte banaan gaat 25 cent naar onderzoek. De leerlingen van het Gemeentelijk Gymnasium Hilversum zijn op dreef, ze verleggen grenzen en zijn nieuwsgierig. Als het aan deze generatie ligt hebben we snel een medicijn tegen sikkelcelziekte.

250x167-masterclass-Karin-fijn-van-Draat2 250x167-masterclass-Karin-fijn-van-Draat-4
Foto's door: Lotta Lagerberg

Terug naar overzicht