Terug naar overzicht

Moleculaire elastiekjes en ritsen houden bloedvat waterdicht

Datum
8 februari 2017

Niels HeemskerkBloedvaten zijn geen ondoordringbare buizen. Zonder dat een druppel vloeistof uit de bloedbaan weglekt, duiken voortdurend afweercellen tussen de cellen van de vaatwand door. Niels Heemskerk beschrijft in zijn proefschrift hoe onze bloedvaten daarbij toch waterdicht blijven. De vaatwand maakt daarvoor gebruik van een soort moleculaire elastiekjes en ritsluitingen.

Dagelijks doorkruisen miljoenen witte bloedcellen de bloedvaten op weg naar de weefsels. Om daar bijvoorbeeld bacteriën of kankercellen onschadelijk te maken. Niels Heemskerk, van de onderzoeksgroep van Jaap van Buul, bestudeerde hoe de bloedvatcellen witte bloedcellen laten passeren zonder te lekken.

Endotheelcellen, de cellen die de bloedvatwand bekleden
Foto uit Timmermans et al., J Cell Sci 2015

Hij beschrijft hoe de bloedvatcellen een soort elastiekjes aanmaken die de ruimte tussen de witte bloedcellen en de vaatwand afknellen. De bloedvatcellen bleken onderling verbonden met een soort moleculaire ritsen. Deze bestaan uit diverse eiwitten die razendsnel afgebroken en weer aangemaakt worden. De rits gaat open als een witte bloedcel door de vaatwand kruipt, en sluit daarna onmiddellijk.

Vaatlekkage

Heemskerk bracht een aantal eiwitten aan het licht die zorgen dat de elastiekjes en ritsen goed werken. Die kennis kan helpen bij de behandeling van chronische ontstekingsziekten en veroudering, waarbij vaatlekkage optreedt. Dit leidt bijvoorbeeld tot slagaderverkalking. Inzicht in de processen die vaatlekkage kunnen voorkomen, kan in de toekomst leiden tot nieuwe therapieën.

Promotie: Agnietenkapel Amsterdam, 10 februari 2017, 14:00 uur

Terug naar overzicht