Terug naar Immunohematologie
Evenals B-cellen zijn T-cellen witte bloedcellen die in groten getale in het beenmerg worden aangemaakt. Ze maken geen antistoffen maar dragen op hun celmembraan een eiwit, de T-celreceptor. Dit eiwit is ook in staat vreemde stoffen te herkennen. T-celreceptoren worden bovendien in een grote verscheidenheid aangemaakt, vergelijkbaar met de antistoffen, en weer zodanig dat elke T-lymfocyt zijn eigen unieke T-celreceptor heeft. En ook hier geldt dat de meeste T-cellen kort na ontstaan teloorgaan. Slechts nuttige T-cellen worden geselecteerd voor een langer leven. De T-celreceptor onderscheidt zich van een antistof doordat de herkenning van vreemd materiaal op een totaal andere manier plaatsvindt.
T-celreceptoren, immunoglobulinen en MHC-moleculen
Op oppervlak van een menselijke leukocyt
Leukocyten
Alle cellen in ons lichaam hebben de eigenschap om elk eiwit dat binnen in de cel aanwezig is op een speciale manier aan de buitenkant te laten zien. Daartoe wordt een eiwit in de cel in kleine stukjes verdeeld. Sommige daarvan passen precies in een MHC-molecuul (MHC staat voor Major Histocompatibility Complex). Zo'n MHC-molecuul met daarin zo'n klein stukje eiwit gaat naar de buitenkant van de celmembraan, met als gevolg dat elke cel aan de buitenkant ongeveer 50000 MHC-moleculen laat zien, elk met een eigen eiwitfragment.
Expo 6: Het HLA-systeem
Een virus of een bacterie kan zich dus in een cel verbergen, maar wordt verraden door enkele MHC-moleculen op het membraan, in de vorm van herkenbare virale of bacteriële eiwitfragmenten. De T-celreceptor herkent een dergelijk fragment in combinatie met het MHC-molecuul. T-cellen tasten cellen af om vast te stellen of er vreemde fragmenten aanwezig zijn. Als een T-cel er een aantreft, wordt ze geactiveerd tot groei en gaat ze tot actie over om de cel met de vreemde indringers uit te schakelen. Dat kan gebeuren door de cel te doden – de laatste troef – maar voor het zover is, kunnen T-cellen nog een andere kunst vertonen: ze produceren cytokinen, hormonen met uiteenlopende functies. We gaan daar nog dieper op in.
Cytokinen
Antistofproductie: diversiteit gevolgd door selectie
'Vreemd' en 'eigen' herkennen |