Bereiding en toepassing van plasmaproducten

Bloedplasma, kortweg plasma, bevat meer dan honderd verschillende eiwitten die elk één of enkele functies hebben. Het bereiden van een groot aantal producten uit bloedplasma voor geneeskundige toepassing vindt voor een belangrijk deel plaats met behulp van een proces dat plasmafractionering wordt genoemd. Toepassing van elk van die producten vereist goed inzicht in de aard van de ziekten waartegen deze middelen werkzaam zijn.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vastgesteld dat de levensverwachting van operatiepatiënten en gewonden die veel bloed hadden verloren sterk kon verbeteren door transfusie met plasma. Tekorten aan bepaalde plasma-eiwitten kunnen bloedingen, oedeem, ontstekingen en dergelijke tot gevolg hebben. Ook behandeling van zulke afwijkingen geschiedde met plasma. Zo ontstond de behoefte aan technieken om plasma te bewaren en ontdekte men dat plasma in gevriesdroogde vorm lange tijd zijn kwaliteit behoudt en goed kan worden getransporteerd.

Door bloedplasma te vriesdrogen

Hoewel met gevriesdroogd plasma een aantal ziekten kan worden behandeld, zijn er ook bezwaren aan verbonden. De concentraties van de diverse eiwitten die met een plasmatransfusie worden toegediend, lopen sterk uiteen. Zo kan het albuminegehalte variëren van 35 tot 55 gram per liter, terwijl stollingsfactoren in slechts minuscule hoeveelheden aanwezig zijn (enkele microgrammen per liter of minder). Daarom zijn bij sommige ziekten relatief grote volumina plasma nodig om het gewenste effect te verkrijgen.

Albuminepreparaten

Ook bestaat bij plasmatransfusie het risico van virusoverdracht en kunnen antistoffen tegen bloedcellen van de ontvanger worden aangemaakt. Daarom moeten we ook bij plasmatransfusie rekening houden met de bloedgroepen van donor en ontvanger. Het vinden van een geschikte donor kost tijd, die in urgente gevallen niet altijd beschikbaar is.

Het vriesdrogen van flacons met factor VIII

Verder dient vermeld dat het gebruik van plasma, met al zijn bestanddelen, in situaties waar slechts één component ontbreekt bepaald niet van efficiëntie getuigt – zeker niet in het licht van de beperkte hoeveelheid donorbloed. In de naoorlogse jaren zijn technieken ontwikkeld om plasmabestanddelen te isoleren en te zuiveren, zodat voor therapeutische doeleinden nu inderdaad kan worden volstaan met toediening van één of meer benodigde component(en). Het beschikbare donorbloed wordt hierdoor beter benut, terwijl ook het eerder genoemde doseringsprobleem is opgelost.

Het bereiden van plasmaproducten

« terug