Nieuwe behoeften vragen om nieuwe voorzieningen

Volumetherapie in geval van volumetekort

Bij een shock komt de doorbloeding en daarmee zuurstofvoorziening van het hart, de hersenen en andere organen in gevaar. Hierdoor sterven cellen af. Volumetherapie kan die verhouding herstellen en in stand houden.

Wat is volumetekort?

Het volume van de bloedvaten en de inhoud ervan is normaal gesproken in balans. Door bijvoorbeeld bloedverlies is er sprake van een onbalans. In een acuut levensbedreigende situatie noemen we dit shock. Daarbij is de druk in de bloedvaten te laag om de vitale lichaamsfuncties in stand te houden: volumetekort.

Bij wie is volumetherapie nodig?

Er zijn 4 verschillende soorten shock:

  1. Hypovolemische shock door bloedverlies
    Oorzaken: endogeen verlies (bijvoorbeeld inwendige bloedingen) of exogeen verlies (bijvoorbeeld brandwonden) .
  2. Cardiogene shock door verminderde hartfunctie
    Oorzaken: hartinfarct, slechte werking hartkleppen of ritmestoornissen.
  3. Distributieve shock door herverdeling van het bloed
    Bijvoorbeeld door vergrote doorlaatbaarheid van de vaatwand.
  4. Obstructieve shock in geval van een verstopping

Volumetherapie is van toepassing bij hypovolemische en cardiogene shock.

Wat zijn de symptomen van volumetekort?

Het lichaam probeert een volumetekort zelfstandig te compenseren. Het hart gaat sneller pompen, de ademhaling versnelt en minder belangrijke organen krijgen minder bloed.

Bewustzijn
Angstig, verward, gespannen en gedesoriënteerd. Indien de situatie niet verbetert, verliest men het bewustzijn.

Huid
Door de verminderde bloeddoorstroming ziet de huid er bleek of blauwachtig uit. De huid voelt vaak koud en klam aan maar is toch zweterig. Kenmerkend is dat het zweet niet terugkomt, indien dit wordt weggeveegd.

Ademhaling
De ademhaling is versneld. In zeer ernstige gevallen kan de ademhaling vertragen door uitputting van het lichaam.

Pols
De pols is vaak zwak voelbaar en versneld. 

Dalende urineproductie
Door slechte circulatie is de bloedtoevoer naar de nieren verminderd. Hierdoor zal er minder urine geproduceerd worden.

Hoe wordt volumetekort behandeld?

Bij de behandeling van volumetekort worden kristallijne vloeistoffen, colloïdale vloeistoffen en bloedproducten toegediend. Volumetherapie verbetert de doorbloeding en de zuurstofvoorziening (weefselperfusie) en voorkomt daardoor weefselschade.

De keuze en hoeveelheid bij behandeling hangt af van:

  • bloeddruk en polsslag
  • centraalveneuze druk
  • wiggedruk longslagader
  • urineproductie
  • elektrolyten
  • hematocriet/hemoglobline


Laatst bewerkt op: 2 december 2013