Galactomannanen in bloedproducten

Naar aanleiding van een publicatie over galactomannanen in bloedproducten ontving Sanquin een vraag van een ziekenhuis in hoeverre dit ook voor de bloedproducten van Sanquin van toepassing is. De leverancier van onze bloedzakken gaf aan dat in hun ontstollingsvloeistof ook galactomannanen gevonden zijn, maar naar aanleiding van de publicatie is overgestapt op een andere grondstofleverancier, zodat op termijn de bloedproducten van Sanquin vrij zullen zijn van galactomannanen.

In augustus verscheen in het tijdschrift Clinical Infectious Diseases een publicatie van Martin-Rabadan et al over de aanwezigheid van galactomannanen in bloedproducten. Galactomannanen zijn antigenen van Aspergillus die vrijkomen in het serum van patiënten met aspergillosis. Door de aanwezigheid van galactomannanen in bloedproducten werd na een transfusie een vals positief signaal gevonden in een diagnostische test op een infectie met Aspergillus.

Natriumcitraat als bron
Uit het onderzoek bleek dat deze galactomannanen aanwezig waren in de ontstolvloeistof CPD van de gebruikte bloedzakken, waarbij er duidelijke verschillen waren tussen diverse leveranciers van bloedzakken in de hoeveelheid. De galactomannanen zijn afkomstig van het natriumcitraat dat gebruikt wordt in de CPD en is een gevolg van de manier van produceren van deze grondstof in Aspergillus niger cultures. Afhankelijk van de mate van zuivering van de grondstof blijven hierbij galactomannanen aanwezig. In de CPD oplossing van Fresenius (onze leverancier van bloedzakken) was de concentratie galactomannanen verhoogd ten opzichte van andere leveranciers. Dit heeft overigens geen effect op de kwaliteit van de in deze zakken afgenomen en bewaarde bloedproducten.

Galacatomannanvrije bloedzakken
Naar aanleiding van deze bevinding is door Fresenius vastgesteld dat de door hen gebruikte natriumcitraat inderdaad galactomannanen bevatte (in tegenstelling tot het ook als grondstof voor CPD gebruikte citroenzuur) en is een andere leverancier van trinatriumcitraat gezocht en gevonden. Inmiddels is de nieuwe grondstof gevalideerd en bevat de CPD oplossing van Fresenius geen galactomannanen meer. Als gevolg van de lange doorlooptijd van de productie van bloedzakken door Fresenius en gebruik van de bloedzakken door Sanquin zal het nog enige tijd duren voor de bloedproducten van Sanquin vrij zullen zijn van galactomannanen. Tot die tijd moet dus bij het gebruik van de diagnostische test op Aspergillus infectie bij de interpretatie van een positieve test rekening gehouden worden met het transfusieverleden van de patiënt.

Meer informatie
Dr. D. de Korte, e-mail: d.dekorte@sanquin.nl


Literatuur:
Martín-Rabadán P, Gijón P, Alonso Fernández R, Ballesteros M, Anguita J, Bouza E. False-positive Aspergillus Antigenemia Due to Blood Product Conditioning Fluids. Clinical Infectious Diseases 2012; 55(4):e22–e7.

Laatst bewerkt op: 10 oktober 2012