Medical need Anemie

Problemen en vragen uit de kliniek en praktijk

Anemie is een veelvoorkomende conditie. Bij bloedverlies en chronische anemie verhoogt transfusie van erytrocyten de kwaliteit van leven aanmerkelijk. Bloedtransfusie brengt echter ook risico´s met zich mee zoals het risico op immunisatie en een risico op bloedoverdraagbare ziekten. Bij herhaalde bloedtransfusies treedt ijzerstapeling op wat veel schade aan organen kan veroorzaken. Zwangerschap kan ook leiden tot immunisatie tegen bloedgroepantigenen, die volgende zwangerschappen en bloedtransfusie kunnen compliceren.
De bloedvoorziening zelf staat ook onder druk. Vergrijzing van de samenleving veroorzaakt een afname van bloeddonors en toename van de vraag naar bloed, intensief wereldwijd verkeer van mensen en goederen vergroot het risico op snelle verspreiding van bloedoverdraagbare ziekten, en een multi-etnische samenleving heeft een grotere diversiteit in bloedgroepen wat het risico op immunisatie verhoogd.


Oplossingen: producten en diensten van Sanquin

Veilig transfusiebloed voor patiënten met bloedverlies of chronische anemie is één van de belangrijkste producten van Sanquin. Voor optimale veiligheid ontwikkelt Sanquin richtlijnen voor transfusiebeleid en diagnostiek om snel zeldzame bloedgroepen te bepalen. Door ‘bloed op maat’ te geven willen we immunisatie en transfusieziekten voorkomen.
In de toekomst willen we weten hoe we (i) chronische anemie kunnen behandelen en transfusie kunnen beperken, (ii) de transfusie opbrengst kunnen verbeteren door de bijdrage van alle getransfundeerde cellen te vergroten en te verlengen, (iii) immunisatie tegen bloedgroepen tijdens zwangerschap en na transfusie kunnen verminderen, en (iv) schade door ijzerstapeling als gevolg van bloedtransfusies kunnen verminderen.
Niet alleen de gezondheid van de patiënt, maar zeker ook die van de donor zijn onze verantwoordelijkheid. Daarom willen we kunnen voorspellen hoe lang individuele donors moeten herstellen voor ze opnieuw bloed kunnen geven.
Tenslotte ontwikkelen we gekweekt bloed waarmee we immunisatie kunnen voorkomen, het risico op bloedoverdraagbare ziekten uitsluiten, en therapeutische producten kunnen maken.

Onderzoekslijnen

Verbeteren diagnostiek en therapie van chronisch (aangeboren) anemie

Om diagnostiek en therapie van chronische (aangeboren) anemie te verbeteren willen we de moleculaire en cellulaire processen begrijpen die gedereguleerd zijn in verschillende typen chronische (aangeboren) anemie. We onderzoeken transcriptome, translatome en proteome van patiëntcellen en celkweek model systemen, als ook de functie van specifieke eiwitten met als doel transfusie-afhankelijkheid te verminderen. Onze aandacht gaat vooral uit naar hemoglobinopathieën (sikkelcelziekte en thalassemie), DBA (Diamond Blackfan Anemie), en sferocytose.

Opstellen van nieuwe transfusierichtlijnen

Individuele behandeling van anemie patiënten vraagt om nieuwe transfusie richtlijnen die rekening houden met de oorzaak van anemie en persoonlijke omstandigheden. Epidemiologisch onderzoek, in nauwe samenwerking met medische centra, moet inzicht verschaffen in de effectiviteit van transfusieprotocollen en overbehandeling voorkomen.

Verbeteren van de effectiviteit van bloedtransfusies

Om de effectiviteit van bloed transfusies te verbeteren onderzoeken we de adhesie en interactie tussen erytrocyten en endotheelcellen die de bijdrage van getransfundeerde erytrocyten verminderd, en tussen erytrocyten en miltmacrofagen die verantwoordelijk is voor de kwaliteitscontrole van erytrocyten. In deze studies wordt nadrukkelijk het effect van de bewaarcondities van erytrocyten betrokken.

Verminderen van transfusierisico's

Om transfusie risico’s en mogelijk schadelijke bijwerkingen te beperken onderzoeken we hoe immunisatie tegen bloedgroepen kunnen vermijden tijdens zwangerschap en transfusie, Daarvoor identificeren we bloedgroepantigenen, en onderzoeken we welke factoren de kans op immunisatie reguleren. Het is ook belangrijk om te weten hoe we de effecten van ijzerstapeling bij herhaalde transfusies kunnen reduceren. Een ander transfusierisico wordt gevormd door bloedoverdraagbare ziekten. Door diagnostische tests te ontwikkelen kunnen infecties op  populatieniveau in de gaten worden gehouden. Hierbij is speciale aandacht voor zoönoses.

Donorselectie en de gezondheid van de donor

Donor selectie en de gezondheid van de donor zijn mede bepalend voor een maximale transfusie-efficiëntie. Een bijzondere onderzoekspopulatie bij deze medical need vormen de bloeddonors zelf. De meest voorkomende complicatie bij het doneren van bloed is namelijk ijzerdeficiëntie met een verhoogde kans op ‘iatrogene’ anemie. Tegelijkertijd onderzoeken we hoe we ervoor kunnen zorgen dat de donorpopulatie een etnische afspiegeling is van de patiëntpopulatie, hoe we op een makkelijke manier grote aantallen donors kunnen testen op veel verschillende bloedgroepantigenen, en hoe we ervoor kunnen zorgen dat donors met een individueel passende frequentie bloed geven zonder zelf (licht) anemisch te worden.

Ontwikkeling van nieuwe transfusieproducten

De ontwikkeling van toekomstige producten richt zich op rode bloedcellen gekweekt uit pluripotente stamcellen. In dit onderzoek wordt alle kennis op het gebied van celkweek, fysiologie van rode bloedcellen, bloedgroepantigenen, opslag van cellen, celtherapie, en klinische studies gecombineerd.

Coördinator medical need: Dr. Marieke von Lindern

 

Last edited on: 18 August 2016