Je kent haar niet, maar je kunt haar wel genezen

De rhesusfactor

Naast de bloedgroepen A, B, AB en O bepalen de rode bloedcellen ook een ander kenmerk van het bloed, namelijk de rhesusfactor. De rhesusfactor kan leiden tot rhesusziekte en is belangrijk voor zwangere vrouwen.

Rhesusfactor voor zwangere vrouwen

Ongeveer 84% van de mensen heeft de rhesusfactor en is hiermee rhesus(D)-positief. Bij de overige 16% ontbreekt de rhesusfactor, deze mensen noemen we rhesus (D)-negatief. Als een rhesus (D)-negatieve zwangere vrouw een rhesus (D)-positief kind verwacht, kan deze rhesus (D)-factor van het kind aanleiding zijn tot het vormen van antistoffen door de moeder. Tijdens de zwangerschap, maar vooral tijdens de geboorte kunnen rode bloedcellen van het kind in de bloedbaan van de moeder terechtkomen. Omdat het lichaam van de moeder deze rhesus (D)-positieve rode bloedcellen als vreemd herkent, maakt het rhesus (D)-antistoffen aan. Dit gebeurt meestal pas na de bevalling. Daarom is de kans op problemen bij het eerste kind klein.

Antistoffen voor het kind

Tijdens een zwangerschap geeft de moeder via de placenta antistoffen aan haar ongeboren kind. Op die manier krijgt het kind de eerste afweer tegen allerlei ziekten via de moeder. Wanneer de moeder tijdens een vorige zwangerschap rhesus (D)-antistoffen heeft aangemaakt, blijven deze in haar bloed aanwezig en kunnen ze bij een volgende zwangerschap via de placenta in de bloedsomloop van het (ongeboren) kind komen. Hierdoor kunnen dan problemen ontstaan wanneer zij een rhesus (D)-positief kind verwacht. Deze antistoffen van de moeder breken de rode bloedcellen van het kind af en zo krijgt het bloedarmoede.

Rhesusziekte

Het (ongeboren) kind kan hierdoor ziek worden, soms zo ernstig dat zelfs een bloedtransfusie in de baarmoeder nodig is. Na de geboorte kan de baby ziek worden door de afbraakproducten van het bloed. De baby ziet dan erg geel. Dit noemen we rhesusziekte. Het is dan belangrijk om deze afbraakproducten uit het bloed te verwijderen. Dit kan door het kind te behandelen met UV-licht (eigenlijk een soort zonnebank). In ernstige gevallen moet al het bloed vervangen worden door middel van een zogenaamde wisseltransfusie.

Gelukkig kan rhesusziekte worden voorkomen. Hiervoor krijgen rhesus (D)-negatieve vrouwen tijdens de 30ste week van de zwangerschap en na de geboorte, als het kind rhesus (D)-positief blijkt te zijn, de rhesusprik. 

De rhesusprik

De rhesusprik wordt gemaakt uit menselijk plasma. Het plasma is afkomstig van vrijwillige, niet-betaalde, Nederlandse donors. De rhesusprik bevat antistoffen die de rhesus (D)-positieve rode bloedcellen van het kind, die mogelijk in de bloedbaan van de moeder zijn gekomen, opruimen. Hierdoor heeft het lichaam van de moeder geen tijd om de rode bloedcellen van haar kind als lichaamsvreemd te herkennen. Daarom maakt ze geen antistoffen aan en wordt de rhesusziekte voorkomen. Dankzij de huidige methoden om rhesusziekte te voorkomen en te behandelen is de ziekte nog maar zelden dodelijk voor het kind.

Weinig plasmadonors

Er zijn weinig donors die het benodigde hoge gehalte aan rhesus (D)-antistoffen in hun bloed hebben. De bloedbank is daarom altijd op zoek naar nieuwe donors die wél genoeg rhesus (D)-antistoffen in hun bloed hebben. Heb je een hoog gehalte aan rhesus (D)-antistoffen? Meld je dan aan als bloeddonor. Bij de eerste medische keuring wordt je gescreend op deze antistoffen. Als die worden aangetoond, nemen we contact met je op. 

Meer informatie

Lees meer op de website die speciaal gaat over rhesusprikken.

Wil je donor worden?

Meld je aan!