Terug naar overzicht

Geboren donors

Op een aantal plekken in Nederland kunnen moeders het navelstrengbloed na de bevalling doneren. Direct nadat het kindje is geboren, prikt de verloskundig hulpverlener de afgeklemde navelstreng aan en vangt het bloed op in een speciaal zakje. Dat zakje gaat naar de Navelstrengbloedbank van Sanquin, waar de stamcellen eruit worden gehaald en opgeslagen tot een patiënt ze nodig heeft.

Deze navelstrengbloeddonatie is volledig pijnloos en ongevaarlijk: moeder en kind lopen geen enkel risico bij het doneren van het navelstrengbloed. Het navelstrengbloed heeft de bloedgroep van het kind, dat is dus eigenlijk de donor.

Stamcellen zijn basiscellen, die kunnen uitgroeien tot allerlei soorten cellen, bijvoorbeeld hartspiercellen, zenuwcellen of diverse bloedcellen. In navelstrengbloed zitten veel stamcellen die bloedcellen kunnen maken. Ze zijn heel geschikt om te geven aan mensen met leukemie, stofwisselingsstoornissen of erfelijke aandoeningen in de bloedvorming. Bij deze patiënten zijn de eigen stamcellen namelijk niet (goed) in staat gezonde bloedcellen te vormen.

Precieze match

Het lastige van stamcellen is dat ze héél precies moeten matchen met de ontvanger. Iedereen heeft een eigen, unieke HLA-typering: specifieke kenmerken op de oppervlakte van de cellen. Die moeten zo goed mogelijk overeenkomen met de HLA-typering van de patiënt, anders kan het lichaam afweerreacties vertonen. Daarom verricht Sanquin een HLA-typering van alle navelstrengbloed-stamceldonaties.

De HLA-typeringen en andere donorgegevens gaan naar Europdonor, een Nederlandse organisatie die de wereldwijde uitwisseling van de Nederlandse stamceldonaties coördineert. Als er ergens in de wereld een patiënt stamcellen nodig heeft, worden de HLA-gegevens van die patiënt gebruikt om te zien of er een match is met een Nederlandse donor of donatie.

Groei

De Navelstrengbloedbank heeft van het ministerie van VWS toestemming gekregen om de komende jaren uit te breiden. En dat is hard nodig, want Nederlandse ziekenhuizen halen momenteel het grootste deel van de stamcellen uit het buitenland. We willen onze eigen voorraad van navelstrengbloeddonaties uitbreiden, door meer verloskundig hulpverleners hier bij te betrekken. Zij kunnen aanstaande moeders vragen of ze willen doneren. Volgens internationale voorschriften is een van de voorwaarden voor het doneren van navelstrengbloed, dat de bevalling in het ziekenhuis plaatsvindt.

Hoe meer donaties we krijgen, des te meer patiënten we zelf kunnen helpen. Wil je meer weten over de mogelijkheden om navelstrengbloed te doneren? Lees verder.

Jacqueline van Beckhoven is hoofd van de Navelstrengbloedbank van Sanquin.

Terug naar overzicht